• znicze
  • fratelli
  • przyroda
  • encyklika
  • Boska ziemia
  • MNIEJ – smogu, śmieci, bałaganu wokół nas! WIECEJ – czystego nieba, porządku, harmonii i piękna!
  • Konflikty o miejsca przyrodniczo cenne wg ankiety REFA
  • Ekologia to ważna część nauczania Kościoła – wywiad KAI z o. Stanisławem Jaromi
  • Zielone Słowa BOSKIEJ ZIEMI.To przewodnik porządkujący wzajemne relacje Kościoła katolickiego z tematyką ochrony przyrody, środowiska, klimatu i ekologii.

Cykl „Wiara i zmiany klimatu”, przedstawiający nasz stosunek do zmian klimatu i naszą za nie odpowiedzialność przygotowała redakcja Tygodnika Powszechnego wraz z CIDSE, międzynarodową siecią grupującą katolickie organizacje rozwoje pracujące na rzecz globalnej sprawiedliwości. Poprzez wywiady i materiały prasowe szeroko prezentowany jest ten trudny i obarczony wieloma stereotypami problem, w tym przekonanie, że zmiany klimatu to przede wszystkim los dotkniętych nimi ludzi. U nas prezentujemy jedynie wywiad z Dominiką Dzwonkowską o wymiarze moralnym w tej problematyce zachęcając do zapoznania się z całością dostępną w necie.

We wstępie do cyklu jego autorzy napisali:
Żadna cywilizacja przed naszą nie była w stanie podnieść poziomu oceanów, stopić lodów Grenlandii, doprowadzić do wymierania gatunków czy osłabiania prądów morskich. Nikt przed nami nie był tak potężny. Jednak wraz z siłą powinna rosnąć odpowiedzialność.
Zmiany klimatu to przede wszystkim los dotkniętych nimi ludzi. Globalny charakter zmian klimatycznych wiąże tak odległe wydarzenia jak kupno dużego samochodu i znikające na oceanie wyspiarskie państwa czy niechęć do oszczędzania energii w naszych domach i katastrofalne susze w subsaharyjskiej Afryce. Za zmiany klimatu płacą głównie ci, którzy z ich wywołaniem nie mieli nic wspólnego: ludzie z najbiedniejszych i najbardziej zaniedbanych rejonów.

Rozmowa z Dominiką Dzwonkowską:
Dlaczego zmiany klimatu to także problem moralny?
Często myślimy, że przyczyn degradacji środowiska należy szukać np. w modelu nauki i techniki, który usprawiedliwia degradację środowiska w imię postępu. Nie łączymy kryzysu ekologicznego z moralnością. Istotne jest jednak, by rozumieć znaczenie moralności w ochronie środowiska. Refleksja nad stanem środowiska dotyczy także pytania o moralność człowieka.

W jaki sposób wyjaśniłaby Pani pojęcie „cnót środowiskowych”?
Pojęcie „cnoty” można zdefiniować jako cechę osobową człowieka, czynnik wewnętrzny, który sprawia, że człowiek realizuje dobro moralne. „Cnoty środowiskowe” mówią o tym, że ochrona środowiska nie dotyczy tylko działań ochronnych, ale odnosi się także do moralności.

Które z cnót środowiskowych odgrywają największe znaczenie w dyskusji na temat ochrony klimatu?
Moim zdaniem warto myśleć o tych cnotach w kontekście przeciwstawienia ich głównym wadom środowiskowym. Kluczowe znaczenie będą miały: troska, stanowiąca opozycję wobec egoizmu współczesnego człowieka, umiarkowanie powstrzymujące chciwość i nadmierną konsumpcję, szacunek jako przeciwwaga arogancji, mądrość jako przeciwstawienie się ignorancji i niewiedzy oraz odpowiedzialność, która pozwala na przezwyciężenie obojętności.

W jaki sposób Kościół katolicki w Polsce może uwrażliwiać wiernych na kwestie cnót środowiskowych?
Kościół ma możliwości wykorzystania swojego potencjału i doświadczenia, aby włączyć się do działań na rzecz przezwyciężenia kryzysu ekologicznego i pokazać wiernym, że ochrona środowiska jest także kwestią moralności.

Czy kryzys klimatyczny może doprowadzić do działań, które doprowadzą nas do bardziej etycznego modelu rozwoju współczesnego świata?
Słowo „kryzys” – zgodnie z jego greckim pochodzeniem – oznacza przełom, decydujący zwrot. W tym sensie każdy kryzys, także klimatyczny, jest szansą na przemianę cywilizacyjną i na nowy, być może bardziej etyczny model rozwoju świata. Pytanie tylko: czy i jak wykorzystamy tę szansę?

DOMINIKA DZWONKOWSKA jest doktorem filozofii, adiunktem w Instytucie Ekologii i Bioetyki UKSW.


cały cykl zob.

1000 Characters left