Jan Paweł II po raz kolejny pokazuje nam piękno świata stworzonego i wielkość Stwórcy. Tym razem przywołuje psalm 65, który „przez szereg obrazów nawiązujących do zjawisk, jakie można obserwować w przyrodzie z nadejściem wiosny, ukazuje radość stworzenia, które wypełnia aktywna obecność Boga”. Papież podkreśla, że pierwszym, który jej doświadcza, jest człowiek. Dlatego psalm rozpoczyna dziękczynienie za przebaczenie ludzkich win. Skoro świat stworzony jest po to, by być mieszkaniem człowieka, grzech zaburza porządek świata. „Stąd nawrócenie człowieka i Boże przebaczenie przywracają harmonię w całym kosmosie” – mówi papież.
Gdy śledzimy apele papieża Franciszka o zmianę myślenia przywódców światowych i postrzegania wojny i przemocy jako metody na problemy świata, warto przypomnieć słowa Jana Pawła II z Asyżu. „Ludzkość musi wybrać między miłością a nienawiścią” – pisał do światowych przywódców i proponował im przestrzeganie nowego dekalogu na rzecz pokoju. Te słowa nie tracą na aktualności. Jan Paweł II 24 stycznia 2002 r. wołał w Asyżu: „Nigdy więcej nienawiści! Nigdy więcej wojny! Nigdy więcej terroryzmu! Niech każda religia w imię Boga obdarzy ziemię sprawiedliwością i pokojem, przebaczeniem, życiem i miłością”.
„Alleluja. / Chwalcie Boga w Jego świątyni, / chwalcie Go na wyniosłym Jego nieboskłonie!” – tymi słowami rozpoczyna się psalm 150, do którego odwołuje się Jan Paweł drugi podczas audiencji generalnej 9.01.2002 r. Wszelkie żywe byty wraz z człowiekiem wieńczącym dzieło stworzenia niech wielbią Pana. Jak podkreśla papież – każdy nasz oddech „staje się hymnem i modlitwą całego pulsującego we wszechświecie życia”. Kolejny już raz Jan Paweł II poprzez biblijny tekst ukazuje nam potęgę Stwórcy, wyrażoną przez piękno Jego dzieł, którą człowiek, będący zwieńczeniem procesu stworzenia, może kontemplować i chwalić.
Kolejny raz Jan Paweł II zachęca nas do lektury pieśni z Księgi Daniela, by jej słowami wraz z całym stworzeniem wielbić Pana. Papież w trakcie audiencji generalnej 12 grudnia 2001 r. mówił o dwóch rodzajach błogosławieństwa – tym, które pochodzi od Boga, oraz tym, które płynie z ziemi ku Stwórcy, od człowieka obdarzonego hojnymi darami. Ta pieśń zachęca nas do otwarcia oczu na nowe stworzenie, które miało swój początek w zmartwychwstaniu; do ujrzenia piękna tego, co niewidzialne, poprzez to, co widzialne. Odczytując jej słowa, jesteśmy zaproszeni do kontemplowania świata stworzonego, aby odnaleźć w nim tę rzeczywistość, która przekracza ludzkie pojmowanie.
Podczas audiencji generalnej, odbywającej się 2 maja 2001 roku, papież Jan Paweł II przywołał kantyk, zaczerpnięty z Księgi Daniela, który rozpoczyna się od słów „Błogosławcie Pana, wszystkie dzieła Pańskie” (3,57). Do wielbienia Boga wezwani są aniołowie, niebiosa, potęgi, wody, gwiazdy, słońce i księżyc, żywioły, ptactwo i zwierzęta oraz synowie ludzcy – całe stworzenie niech chwali Pana. Myśl ta jest bardzo bliska temu, co wieki później głosił św. Franciszek z Asyżu, kontemplując świat stworzony w Pieśni słonecznej. Jan Paweł II podkreśla piękno dzieła Bożego i zachęca do oddania chwały Stwórcy.
W dziele stworzenia widoczna jest chwała Trójcy Świętej. W jej obliczu powinniśmy kontemplować, śpiewać, odnajdować radość zachwytu nad pięknem świata stworzonego. Kontemplacja powinna być być wsłuchaniem się w głos Pana, który przemawia do nas, pokazuje nam swoje przymioty poprzez swoje dzieła. Cała przyroda jest ewangelią mówiącą nam o Bogu: „Bo z wielkości i piękna stworzeń poznaje się przez podobieństwo ich Stwórcę” (Mdr 13,5). Ta zdolność kontemplacji, to poznanie transcendentnej obecności w stworzeniu powinno nas doprowadzić do odkrycia na nowo braterskich więzi z ziemią, z którą jesteśmy złączeni, poczynając od naszego stworzenia. „Jeśli nie stosujemy wobec przyrody przemocy i nie poniżamy jej, staje się ona na powrót siostrą człowieka” – mówił Jan Paweł II podczas audiencji generalnej 26.01.2000 r.
W dniach 5-17 czerwca 1999 r. Jan Paweł II udał się z pielgrzymką do Polski. W Zamościu skierował specjalne przesłanie do Polaków. Z licznych wypowiedzi do rodaków warto pamiętać szczególnie o tej homilii. Świadomy piękna polskiego krajobrazu i przyrody oraz nadrabiania zaległości cywilizacyjnych Ojciec Święty wezwał nas, abyśmy nie zapominali o obowiązku ochrony Polski przed ekologicznym zniszczeniem. Warto przypomnieć sobie te słowa i zastanowić się, w którym miejscu jesteśmy dzisiaj. Ekoprzesłanie papieża jest ciągle jeszcze przed nami, skierowane także do tych, którzy ekologią zajmują się na co dzień.
Prezentujemy fragmenty orędzia Jana Pawła II na XXXII Światowy Dzień Pokoju. Papież przypomniał, że w 1998 r. przypadła 50. rocznica uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, a pierwszym wśród nich jest nienaruszalne prawo do życia. „Opowiedzieć się za życiem – mówił papież – to odrzucić wszelkie formy przemocy; wszelką nędzę i głód, które nękają tak wielu ludzi; wszelkie konflikty zbrojne; [...] bezmyślne niszczenie środowiska naturalnego”. A życie w zdrowym środowisku również jest naszym prawem. Gwarancją ochrony stworzenia jest zaś uznanie zasady, że najważniejszym motywem troski o środowisko jest dobro samego człowieka.
Świat został stworzony jako mieszkanie dla człowieka. Dlatego nabiera on swego prawdziwego znaczenia właśnie w człowieku i dla człowieka – mówił Jan Paweł II podczas audiencji generalnej 19.08.1998 r. Papież przywołał słowa św. Pawła: „Stworzenie z upragnieniem oczekuje objawienia się synów Bożych” (Rz 8,19). Człowiek, zdobywszy prawdziwą synowską wolność w Jezusie, może zrozumieć prawdziwy sens stworzenia i podjąć właściwe działania, by stało się ono „mieszkaniem pokoju”. Tylko wtedy, gdy dzięki światłu Ducha Świętego człowiek uznaje się za syna Bożego w Chrystusie i traktuje stworzenie po bratersku, cały kosmos zostaje wyzwolony i odkupiony według Bożego planu.
- Orędzie patriarchy Bartłomieja z 1.09.1994 r.
- Przemówienie Jana Pawła II do młodzieży w Denver z 14.08.1993 r.
- Katechizm Kościoła Katolickiego o dziele stworzenia
- Encyklika Jana Pawła II „Centesimus annus” z 1991 r.
- Orędzie papieża Jana Pawła II na XXIII Światowy Dzień Pokoju, 1.01.1990 r.
- List pasterski Episkopatu Polski z 2.05.1989 r.
- Encyklika Jana Pawła II „Sollicitudo rei socialis” z 1987 r.
- „Inter Sanctos” ogłoszony przez papieża Jana Pawła II 29.11.1979 r.
- Dokument „O ochronie środowiska” Synodu Archidiecezji Krakowskiej z 8.05.1979 r.
- Encyklika Jana Pawła II „Redemptor hominis” z 1979 r.
- Stanowisko Stolicy Apostolskiej wobec ochrony środowiska naturalnego człowieka z 1972 r.
- List papieża Pawła VI do sekretarza generalnego konferencji ONZ, 1.06.1972 r.
- Przemówienie Pawła VI do FAO w 25. rocznicę jej powstania, 16.11.1970 r.
Strona 11 z 13








