TERRA MATER to włoska organizacja propagująca franciszkański stosunek do przyrody. W dniach 24-27.09 2007 r. zorganizowano IV Międzynarodową Konferencję TERRA MATER. Jej uczestnicy zaprezentowali franciszkański punkt widzenia na kwestie dotyczące zatrważającej sytuacji naszej planety, podkreślając, że franciszkańskie przesłanie ma niesłychaną moc. Podkreślono wagę wielu tematów, m.in. konieczności pogłębienia ludzkiej odpowiedzialności, podjęcia odpowiednich decyzji politycznych, prowadzenia edukacji środowiskowej czy większego uwrażliwienia na los zwierząt. Prezentujemy pełny tekst Karty z Gubbio 2007.

Orędzie na 40. Światowy Dzień Pokoju, obchodzony 1.01.2007 r., papież Benedykt XVI zatytułował „Osoba ludzka sercem pokoju” i poświęcił obronie personalistycznej wizji człowieka wobec licznych współczesnych zagrożeń. Podjął też niełatwy problem zaopatrzenia w energię i przeciwstawił się takim koncepcjom ideologicznym, antropologicznym i teologicznym, które zawierają zalążki wrogości i przemocy, a tym samym niszczą świat przyrody i człowieka.

Jan Paweł II rozważając kantyk św. Pawła z Listu do Kolosan, podkreśla, że apostoł przedstawia w nim Chrystusa jako Pana kosmosu. Przez Niego bowiem, w Nim i dla Niego wszystko zostało stworzone. Cały otaczający nas świat, a szczególnie człowiek nosi w sobie ślad odwiecznego Słowa Bożego i już samym swym istnieniem świadczy o Bogu i Jego miłości. Przez Jezusa nastąpiło odkupienie świata, a dzieje ludzkości zostały wpisane w historię zbawienia. Dlatego Chrystus jest źródłem harmonii i pokoju dla całej ludzkości. On sprawia, że człowiek nie jest tylko jednym z elementów czasu i przestrzeni, ale że jego życie jest wpisane w pełne mądrości i miłości zbawcze plany Boga.

Podczas audiencji generalnej 24.09.2003 r. Jan Paweł II ponownie rozważał psalm 8, będący uwielbieniem Stwórcy, który uczynił świat i oddał go człowiekowi, aby był jego „chwałą i czcią”. Jesteśmy niczym ziarenka w nieskończoności, a to właśnie człowieka Bóg uczynił koroną stworzenia. „Psalm [ten] uświadamia nam naszą wielkość, ale także odpowiedzialność wobec stworzenia” – mówił papież. Jednocześnie Ojciec Święty zachęca nas do radowania się pięknem stworzenia i troski o jego zachowanie.

Jan Paweł II skierował przesłanie do patriarchy Bartłomieja I z okazji V sympozjum poświęconego religii, nauce i środowisku, które odbyło się w czerwcu 2003 r. na pokładzie statku pływającego po Morzu Bałtyckim. Jego temat to: „Morze Bałtyckie – wspólne dziedzictwo, wspólna odpowiedzialność”. Celem sympozjum było doprowadzenie do powstania wspólnego ruchu na rzecz ochrony stworzenia. Nawiązywało ono do poprzednich wydarzeń tego typu, poświęconych Morzu Egejskiemu, Morzu Czarnemu, Dunajowi i Morzu Adriatyckiemu. W obradach wziął udział kard. Roger Etchegaray, emerytowany przewodniczący Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”, jako członek komitetu honorowego. Kard. Edward Idris Cassidy uczestniczył w zebraniu plenarnym, które odbyło się w Sztokholmie. Na poprzednim sympozjum, poświęconym Morzu Adriatyckiemu, Jan Paweł II i Bartłomiej I podpisali wspólną deklarację o obowiązku ochrony dzieła stworzenia. Poniżej zamieszczamy przekład z j. angielskiego przesłania Jana Pawła II.

Kolejne przemówienie papieża Jana Pawła II omawia hymn stworzenia zawarty w psalmie 148. To kosmiczne alleluja, wezwanie do chwalenia Pana przez wszystkie byty: od ciał niebieskich przez zjawiska atmosferyczne po świat roślin i zwierząt. Na końcu psalmista wymienia człowieka jako przewodniczącego liturgii stworzeń. Jak stwierdza papież – jesteśmy zaproszeni, by dołączyć do chóru wszelkich stworzeń chwalących Boga. W obliczu piękna otaczającego nas świata możemy zrozumieć, że Ten, który go stworzył, jest o wiele piękniejszy.

Nie pierwszy raz Jan Paweł II przywołuje przepiękną pieśń z Księgi Daniela – hymn stworzeń. Oto chór kosmiczny chwali wielkość Boga-Stwórcy. Pieśń dziękczynna za wszystkie wspaniałości wszechświata rozbrzmiewa głosem aniołów, nieba, słońca, księżyca i gwiazd, głosem żywiołów, roślin i zwierząt. Na zakończenie papież mówi: „Tym bardziej my, ludzie, powinniśmy dołączyć do tego koncertu chwały nasz radosny i pełen ufności głos, któremu towarzyszy konsekwentne i wierne życie”.

Podczas audiencji generalnej 3.07.2002 r. Jan Paweł II poprzez psalm 93 uwydatnia moc, potęgę, wspaniałość Boga-Stwórcy. Obraz wzbierających rzek, podnoszącego się szumu wód rozległych ukazuje siłę przyrody, w której obliczu człowiek wydaje się mały. Jednak opisy psalmisty mają przede wszystkim pokazać, że natura odzwierciedla potęgę i wszechmoc Stworzyciela.

Na czym polega władza ludzi nad dziełem stworzenia? Bóg obdarzył człowieka – ten kruchy i znikomy byt – zadziwiającą godnością: „uczynił go niewiele mniejszym od aniołów”, jak stwierdza Jan Paweł II podczas audiencji generalnej 26.06.2002 r. To właśnie nam ludziom Stwórca dał władzę nad światem stworzeń, byśmy je chronili – używali ich, ale nie nadużywali. Niestety, panowanie człowieka bywa niewłaściwie rozumiane, zniekształcane – często postępujemy bowiem bardziej jak tyran niż mądry zarządca. Przed tym przestrzega Księga Mądrości (9,2-3), pouczając, że mamy władać światem w świętości i sprawiedliwości.

Niedługo po asyskim Dniu Modlitw o Pokój (01.2002) w Wenecji pod patronatem patriarchy ekumenicznego Bartłomieja I odbyło się sympozjum na temat religii, nauki i środowiska (5-10.06.2002). Na zakończenie tego spotkania Jan Paweł II i Bartłomiej I podpisali wspólną deklarację o ochronie dzieła stworzenia. Papież uczestniczył w tym wydarzeniu za pośrednictwem telewizji. „Nasze spotkanie – choć odbywa się na odległość – pozwala nam wyrazić wspólną wolę ochrony stworzenia, wspierania wszelkich inicjatyw służących upiększaniu, uzdrawianiu i ochronie ziemi, którą dał nam Bóg, abyśmy jej strzegli mądrze i z miłością” – powiedział Jan Paweł II. Publikujemy tekst deklaracji.